RESTAURANT DE ZON

  • RESTAURANT DE ZON is een parel in het Haagse leven. Dit culinair hoogstaande clubje heeft een ontstaansgeschiedenis in de catacomben van het Haagse jongerencentrum Het Paard van Troje, waar het aanvankelijk MACGIERST heette, na een eerste verhuizing CHEZVAL. Imiddels is dit ludieke eetproject uitgegroeid tot een Eenhoorn, zeker na de tweede verhuizing naar de Avenue Culinair van Den Haag, de Dunne Bierkade (naast Cafe De Paas).
    Voor vegetariers, voor biologisch-dynamische eters, voor vleesverlaters en voor Vrienden van Herman.
    Je kunt niet kiezen, er is altijd slechts een standaardmenu met soep en een toetje. Maar welk een feest voor het oog en een streling van de tong! Lekker! En goedkoop! En veel! Kijk maar op www.eethuisdezon.nl of bel 070-3602559.

  • Vegetarisch, onbespoten eten

Interview met Her Putman

  • Her's voorliefde voor strand en zee is spreekwoordelijk. Hij zwemt, meestal in gezelschap van enkele trouwe makkers, nagenoeg het hele jaar door in zee. Alleen een bevroren oppervlak houdt hem tegen! De foto is van vriend Peter Klasen.

    Her is in 2004 uitgebreid door schrijver en graag etende gast Peter den Haring geinterviewd in het tijdschrift SPIEGELBEELD. In verband met de lengte van dat verhaal staat het onderaan deze pagina over de volle breedte afgedrukt. Dat maakt het makkelijker lezen. Maak uitgebreid kennis met deze Bijzondere Haagse Persoonlijkheid!

SPIRITUEEL DINEREN

  • Overigens, Her Putman doet maar alsof hij een gewoon mens is. Eigenlijk is hij een Engel en waarschijnlijk ook van een andere planeet, die ons hier gelukkig komt maken met hemels eten.
    Let op deze foto van Peter Klasen. Iets in Her's oogopslag waarschuwt je al: dit is de Ware Astrale Reiziger!

    Want waarom weet Her zo veel van graancirkels? En waarom is mediteren in zijn nabijheid zo prettig? En hoe zit het met de Sterrekers die hij zo nu en dan in zijn salades verwerkt?
    Hieronder alvast een link naar de Melkweg.


  • Reis naar de melkweg en terug

Hoe erg kan je veganeren?

  • In het algemeen eten vegetariërs geen voedsel dat verkregen is door het doden van dieren. Maar daar zijn nuances in.
    Ovo-Vegetarisme: wel eieren, maar geen melkproducten.
    Lacto-vegetarisme: wel melkproducten, maar geen eieren.
    Pescho-vegetarisme: wel vis, geen andere dieren.
    Lacto-ovo-vegetarisme: wel eieren, ook melk.
    Veganisme: geen enkel dierlijke product; men draagt ook geen leren kleding of schoeisel.
    Fruitisme:bij deze extreme vormen van vegetarisme wordt alleen fruit gegeten in combinatie met noten en zaden. De allermodernste hype is nu LEVEN OP LUCHT EN LICHT. Het kan, dat bewijzen zo'n duizend mensen over de hele wereld. Wij kennen er vijf in Nederland en garanderen dat die de boel niet neppen. Sociaal gezien is het saai, dat wel.

Her als God in Frankrijk

  • Uit een mail van Gonne Schuddegeest uit Den Haag:
    "Even de film terugdraaien in mijn hoofd, Er zijn zulke leuke momenten met Her in het huisje in Frankrijk in Broye. Her geniet van dat eenvoudige huisje (waar hij slaapt in een soort broodhuisje) van het zwembadje, van het prachtige uitzicht en het treintje in de verte, de glooiingen van het landschap die nooit vervelen, de stilte en de enorme ruimte op het erf.(br> Er zijn daar geen buren en Her is daar zoooo in zijn element. De picknick tafel staat naast het zwembadje en Her springt tussen de gangen van zijn heerlijke etentjes dan steeds dat zwembadje in. Hij leest daar en geniet, geniet van al die pracht die gratis is . puur genieten. Ik zelf kijk er nu al weer naar uit dit jaar.

    Je kunt foto s van het huisje zien op www.broye.nl en zoek dan naar familie Kers. Dan krijg je een beetje een indruk waar Her echt even gelukkig is.
    Geluk is voor mij ook een momentopname, maar DAAR voel ik het af en toe, iets onverklaarbaars, iets magisch, misschien een beetje Debussy achtig. Zo genoeg, ik ga een oude mevrouw even helpen en nog wat dingen doen. De dag begint en de werkelijkheid ook weer, plichten roepen.
    Lieve groet, Gonne Den Haag

PERSONEEL?

  • Gezagsverhoudingen zijn niks voor Her. Hij kan soms zo smekend iets vragen aan Maaike, of zo overbeleefd zijn naar rob of Frits, dat de buitenstaander makkelijk denkt, dat Her NIET de baas is. Toch is dat zo. Hij moet maar es ingeschreven worden voor de prijsvraag: Dier- EN Mensvriendelijk Restauranthouder.

ALTERNATIEVEN VOOR DE ZON

  • Vegetarisch kun je best in veel restaurants eten, omdat de kok eventueel bereid is een omeletje voor je te bakken. Dat kan natuurlijk beter. Ideaal is een restaurant dat een uitsluitende vegetarische kaart heeft en bovendien producten van bioloigische oorsprong inkoopt.
    Zoals Her natuurlijk, die elke woensdagmiddag de Boeren-
    markt bij de Haagse Tweede Kamer afstruint met zijn grote boodschappentassen aan weerszijden van zijn fiets.
    Thijs Hogervorst van Restaurant De Wankele Tafel (aan de Mauritskade 79) zie ik daar nooit, maar je kunt beslist bij hem smullen. Klein is het wel, maar je moet lekker inschuiven en zo maak je nog eens vrienden onder geestverwanten. Thijs is dicht op maandag en zondag.

    Ook grote klasse heeft Eetcafe De Hagedis aan de Waldeck Pyrmontkade 116, op de hoek van de Elandstraat (070 - 364 04 56). In de entreehal van de voormalige Hogere Burger-
    school zit je te genieten van de plafonds en de mooie deuren en ondertussen heb je een zeer aantrekkelijke vegetarische kaart voor je neus. Je moet daar wel meestal reserveren. Ik geloof dat ze dicht zijn op woensdag. AANBEVOLEN.
    Elke dag open (van 9.00-19.00 uur) is het Health Shopping Center op de benedenrij van de Kijkduin boulevard, Deltaplein 506. Rookvrij, biologisch en in combinatie met een biologische winkel annex schoenenzaak. Achter de winkel kun je ook prima gemasseerd worden (op een stoel o.a.). Meer info op 070-3230002.

    Ook de moeite waard vond uw webmaster Water & Brood, biologisch eten aan de Scheveningse Hellingweg 127 (niet op maandag, dinsdag en zaterdag). Reserveren MOET op 399 74 55. Een gastenbestand van Zware Interlektuelen, krakers, housefreaks en welgestelde penthousebewoners uit de omgeving.
    Ook in het Etiopische restaurant Afasika (Bierkade 13) tref je ongewone, smakelijke vegetarische gerechten aan op de kaart. Dicht op maandag en dinsdag: 392 44 47.
    Restaurant De Bijhorst in Wassenaar (Van der Valk) biedt ook aparte vegetarische gerechten op de kaart aan. Uiteraard komt hier alles uit potjes en blik, maar toch...Het is een begin voor de wankele vleesverlater.

    Aardig is ook, sinds 2004, Mediterraan restaurant Watertanden in de Mallemolen 10a. Je hangt je jas aan oude fietssturen die als kapstok fungeren, je neemt plaats aan een tafel die bestaat uit door kunstenaars beschilderde puzzelstukken, je eet van borden waarvan er geen twee dezelfde zijn, je doofde vroeger je sigaret in een tot asbak veranderde flessenbodem. Leuk om eens een date mee te verrassen, die naast de vega-hap ook de lucht van gestoofd konijn verdragen kan..

REACTIES VAN GASTEN

  • Hierboven ziet u Her's keukenvloer uit zijn vorige restaurant. Daar kon je nog eens een goed partijtje schaken en 's middags van eten. Her schaakt goed maar zelden. Te druk. Hij werkt te hard. Gelukkig nog maar vier dagen per week.
    MENUKAART AFDRUKKEN?
    Janneke schrijft: "Her was vroeger een fanatiek fotograaf. Zijn portretten van politieke kopstukken zijn beroemd, in elk geval bij bezoekers van zijn eethuis. Hij is een overbescheiden man, helaas. Misschien moet je hem eens vragen of hij meer uit zijn verborgen collectie hier wil publiceren. En ga je ook de dagelijkse menukaart afdrukken?"

    POST-DIEET COMPLIMENT
    Nitya Overwater: "Na jaren van het volgen van een dieet, kom ik weer graag bij je eten. Het smaakt me als vanouds zeer goed! Ik hoop dat je dit nog jaren kan volhouden. Van harte gefeliciteerd!"

Stamtafel

  • Vaste klanten Het is een lange traditie: de ronde stamtafel in Her's etablissement. Hier eten zo'n tien vaste gasten, de meesten bijna elke avond. Dat zou elke restauranthouder wel willen. Hoe werkt toch die klantenbinding? Misschien is het Her's fabuleuze geheugen. Hij onthoudt alles van je werk, van je gezinsleven en van je voortplantingsmodules. Daar vraagt hij ook belangstellend naar. Tja, dat voel je je gezien als gast! Her is eigenlijk een soort ronde oermoeder, warm en vol affectie. Mooi hoor.

Her thuis met Kerst

  • Drs. von Rutgenstein: "Dat de heer Putman ergens in dogmatisch zou zijn, is abosolute onzin. Okay, hij heeft een conjunctie van Jupiter en Pluto in Leeuw en natuurlijk de Zon in Ram. Maar wat zegt dat iemand, behalve de een of andere astroloog? Hij mediteert intens, hij drijft een vegetarisch restaurant, maar thuis slacht hij soms een kwarteltje. Katten niet, nee. Althans bij mijn weten niet. Hij is een fanatiek paddestoeleneter, maar laat de man toch. Daar doet hij niemand kwaad mee. Goed, hij is een schreeuwerige voetbalsupporter. Maar alleen voor de TV. Hij zal nooit, nooit naar een wedstrijd gaan en daar de beest uithangen. Hooligan Her? Hoe komt men er bij? Achterklap en roddel!"

KLEIN KRANTJE

  • Deze site is een klein krantje, ingedeeld in vier kolommen en een brede onderkant. Erg amateuristisch qua PR, jawel, en daarmee helemaal in de geest van ons geliefde Simplistische Voorbeeld Her P.! Wie van alternatieve journalistiek houdt, kritische stukken en korte, rare verhalen, die moet beslist TIJDGEEST MAGAZINE gaan lezen. Zie de link.

  • Tijdgeest Magazine

VEGETARIER ALS NORMAAL WEZEN?

  • Henk Keilman, voorzitter van de Nederlandse Vegetariers Bond, de NVB: " Vegetariërs zijn zelfbewuste mensen met een eigen mening en keus (ofwel: ze laten zien dat ze ‘ballen’ hebben). Ze krijgen minder verzadigde vetzuren binnen, waardoor ze gezonder en fitter blijven."
    De vleesindustrie hobbelt van schandaal naar schandaal (hormonen, anti-biotica, pesticiden, bedorven vlees, vervoerdrama's en megastallen) en een groeiend aantal (bekende) Nederlanders kiest voor diervriendelijk en plantaardig.
    Uit recent onderzoek blijkt dat het aantal vegetariërs in tien jaar tijd is gestegen van 510.000 naar 920.000 mensen. Het aantal mensen dat zichzelf beschouwt als partime-vegetarier door 1 of meer dagen geen vlees te eten, steeg de afgelopen jaren nog veel sterker. Jongeren zijn oververtegenwoordigd: 6-11% van hen eet geen of nauwelijks vlees meer. Ook onder Hindoestanen en Boeddhisten ligt het aantal vegetariërs hoog. Inmiddels eet dus ruim 5% van de Nederlandse bevolking volledig vegetarisch. In de grote steden zijn de vegetariërs meer aanwezig dan op het platteland. Daar eet men natuurlijk ook nog graag van eigen erf.

    Veel vegetariërs eten vleesloos omdat ze het lalternatief ekker vinden of vlees vies. Er zijn echter nog talrijke andere argumenten aan te voeren voor een vegetarisch voedingspatroon.
    Kiezen voor een vegetarische voeding kan betekenen dat je kiest voor:
    Gezondheid
    Dierenrechten
    Het milieu
    Een eerlijker wereldvoedselverdeling

    En als je aarzelt, ga dan nog eens een frisse neus halen, in de deuropening van een slagerij. De mensen onder ons die gestopt zijn met roken, zullen je vertellen hoe smerig het vroeger was en hoe lekker nu zonder.
    WEES GEEN BEEST. STOP MET VLEES.


  • Nederlandse Vegetariërsbond
  • Wikipedia over vegetarisme

HER ALS LIFTER

  • Elf jaar geleden maakte Robert Schoustra ("Schou") deze foto van een liftende Her. Let op die nonchalante, diep gelovige opstelling. Her WEET gewoon dat hij mee genomen gaat worden.
    En wat te denken van die lichtbol bij zijn rechteronderbeen. Dat moet de manifestatie van zijn geleidegids zijn!

LINKS NAAR GEESTVERWANTEN

De jongste klant

  • Fianna is dol op Her's couscous. Maar niet op spinazie. Vlierbessap, dat is haar favoriet. En eens een slokje kikkerbier. Mag dat? Ze werd toch op 7 oktober pas zes? Ach, haar vader vindt het goed. En Her ook. Alles mag altijd voor een keertje. Voor Alles Is Een Eerste Keer.

ROL DOOR NAAR BENEDEN!

  • Het Spiegelbeeld-interview met H.J.E. (Her's bijnaam in de familie) staat onder de zin LAATST GEWIJZIGD OP. Even doorrollen naar lager dus.

EERBEWIJS AAN EEN TOPKOK!

Felicitaties!

  • Zelfs uit het buitenland stromen de complimenten binnen. De dubieuze teksten uit Thailand van de dame met het kunstgebit laten we maar weg. Liever het opwekkende bericht van Johanna van Fessem uit Glastonbury (Eng).
    Hoi Herman,
    Hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag. Nog vele jaren, zodat we nog lang kunnen genieten van de heerlijke schotels in BijVal.
    Met veel bijval van Johanna.

COMPLIMENT UIT THAILAND

  • Dit is de toog van Her's oude restaurant Chezval in de Nieuwe Molstraat, boven cafe Het Syndicaat, waar Her zes jaar zijn kunsten heeft gedemonstreerd. Hier een blik op het interieur. Aan de wand foto's van politieke kopstukken uit de jaren '70 en '80, geportretteerd door Her. Er komen z.s.m. foto's van de nieuwe locatie.
    Overigens stond op de internationale eetsite World 66 CHEZVAL met maar liefst VIJF sterren aangeprezen. Kijk maar zelf:

  • World 66 Travellers Guide

KATHEDRALEN

  • Hier Her voor de kathedraal van Nimes, een foto van Peter Klasen. Her zoekt altijd spirituele plekken op. Op vakantie met Her is een voorrecht. Hij maakt zelf erg leuke grappen maar hij heeft een bijna dodelijk gevoel voor de humor van anderen. Als hij eenmaal gaat lachen, moet hij namelijk ook meestal vreselijk hoesten. En niet omdat hij rookt, want dat doet hij als Engel natuurlijk niet. Hij houdt wel erg van lekkere biertjes. Ga je daar van hoesten? Nee toch?
    Is Her misschien allergisch voor lucht, voor zuurstof of voor fijn stof? Is hij gewoon te fijnstoffelijk? We moeten in elk geval zuinig op hem zijn!

ZUINIG OP HER

  • Eethuis De Zon kent maar een enkel menu. Dat klinkt altijd exotisch (dingen met bladerdeeg, vreemde kazen, pijnboompitten enzovoorts) maar het blijft maar 1 menu. Soep, hoofdgerecht en toetje. Alles bij elkaar kost dat € 17,50. Al staat Risotto je niet aan, probeer toch Her's versie eens. Heb je niks met venkel? Probeer dan eerst eens zijn met kaas gegratineerde venkelflapje uit de oven. En die saladedressings! Ai, mmm! Waar haalt hij het vandaan?
    Oja, we moeten Heel Zuinig zijn op Her!

AFVALLEN ZONDER VLEES

  • Brits onderzoek is ondubbelzinnig: over een periode van 5 jaar gemeten kwamen de vleeseters uit een groep van 22.000 mensen gemiddeld 3,5 kilo aan, de vegetariers behielden min of meer hetzelfde gewicht. De dansers en sporters uit de groep bleven ook goed op gewicht. Noodlottig bleek het gebruik van koolzuurhoudende drankjes. Ons bloed moet namelijk basisch zijn om goed te werken. Soda's maken dik en ongezond!
    Bron: International Journal of Obesity.

ONBESPOTEN, BIOLOGISCH VEGETARISCH EN BEWUST GOEDKOOP
Door Peter den Haring
Publicatie in 'SPIEGELBEELD' 2005

Op internet circuleerde in 2000 een mailtje van de Fanclub van restaurant Chezval, waarin eigenaar/kok Herman Putman (1956) en zijn medewerkers hartelijk gefeliciteerd werden met de buitengewoon hoge score via www.iens.nl op de Independant Index van restaurants in Den Haag en omstreken. Voor de kwaliteit van het Eten 8,2, voor de Service 9,5 en voor het Decor 8,5 met als positieve aantekening de zeer lage prijs voor het 3 gangen menu: 12 euro. Het bijzondere van dat verhaal was dat slechts enkele andere locaties boven deze score uit kwamen. Het beroemde viersterren hotel-resaurant Savelberg in Voorburg bijvoorbeeld maar een menu kost daar wèl  55 euro. Op de index van vegetarische restaurants in heel Nederland haalde Chezval de achtste plaats. Dat maakt nieuwsgierig. Tijdens het nadere onderzoek blijft Her zelf bescheiden over zijn erkenning: "Het moet me niet te druk worden. Zo redden we het net met z'n tweeën."

Her is eigenaar sinds 1980. "Chezval is klein maar fijn," zegt hij. We zitten op de eerste verdieping van salsacafé Het Syndicaat. Meer dan 40 zitplaatsen zijn er niet. Roken is er niet toegestaan. De grote ronde tafel biedt vooral aan stamgasten plaats en dat zijn er veel. Bloemen op tafel, halogeenlampjes verlichten fraaie exposities aan de muren van kunstenaars die ooit eerst als klant binnen zijn gekomen. Onze meestal ongeschoren gastheer, met zijn grote kalende hoofd en diepliggende ogen verwelkomt zijn gasten immer met een wat Bommeliaanse woordkeus: "Welk een eer, mijn beste!" of "Waaraan verdien ik uw klandizie toch weer?" Aan de plafonds hangt 'luchtvaartkunst', bizarre vliegtuigjes met ongewone motortjes en lampjes. De inmiddels overleden maker Piet van den Heuvel, "een zwaar verarmd kunstenaar", heeft er langdurig gratis voor mogen tafelen.
"Te lang eigenlijk," moppert Her even. "Doordat ik ooit met dit project ben gestart in het souterrain van het roemruchte jongerencentrum Het Paard van Troje (Chezval is natuurlijk creatief Frans voor paard), heb ik altijd ook een wat buitenissige cliëntele gehad. Bovenmodale gezondheidsbewustelingen maar ook freaks, blowers, geflipte kunstenaars en arme muziekstudenten van het tegenover ons liggende Conservatorium. Het kwam hier allemaal bij elkaar omdat ik altijd principieel goedkoop ben geweest. Bepaalde neurotische lieden krijgen nog steeds van mij een zekere speelruimte, iets wat heel ongewoon is in de gewone horeca. Toch ga ik ook voorzichtig remmen als ik de indruk heb dat iemand anderen lastig valt. Je kent ze wel, die zuiggesprekken, die labyrintische monologen."

Gewoon is Her Putman zelf ook niet: "Nee, nooit getrouwd geweest, nooit kinderen. Het relateren is niet zo mijn ding. Vriendschappen worden daardoor wel heel belangrijk."
Met een paar trouwe makkers zwemt hij, als het kan, het hele jaar door in zee. "Als het regent of als de boel bevroren is, dan niet. Ach, je moet oppassen voor gewoonten en dogma?s op alle fronten."
Hij is ook een fanatiek paddestoelenzoeker in de herfst. "We lopen dan met z?n drieën. Heerlijk, zo?n intens geurend bos. Het zoeken is de vreugde, niet het vinden. Het is wel zo dat ik blijf plukken, zij niet. Dat is het resultaat van lang oefenen. Als je ze eenmaal ziet, dan zie je ze overal. Mijn vrienden ergeren zich niet aan mijn talent. Een ieder heeft zo zijn eigen, specifieke vaardigheden. Verder ben ik zeer onpraktisch. Het vervangen van de binnenband van mijn fiets vervult mij al met diepe paniekgevoelens."

Het menu is heerlijk overzichtelijk: er is één soep, één soort maaltijd en één soort toetje. Lekker, verantwoord, ruim voldoende èn goedkoop. Putman koopt zoveel mogelijk in op de wekelijkse Haagse Boerenmarkt. Dat er uit bewust idealisme wordt gewerkt, is proefbaar en voelbaar. Er zijn diverse biologische wijnen en bieren verkrijgbaar en allerhande sappen, waarvan het vlierbessap me het lekkerst lijkt. Mijn partner bestelt thee. Herman knikt haar verrukt toe: "Brandnetelthee? Gewèldige keus, meid!"
Vaker dan ooit melden klanten vantevoren een allergie. Herman: "Dat heeft vanzelf te maken met het toegenomen lichaamsbewustzijn van het publiek. Een allergie voor melkproducten is al heel lang bekend, suiker en gist voor Candida-gevoelige mensen eigenlijk ook. Maar wie wist vijfentwintig jaar geleden dat er een paprika- of aardbeienallergie bestond? Of dat je overgevoelig kunt zijn voor bepaalde bestrijdingsmiddelen op kool of wortelen? Natuurlijk, als jij een gluten- of notenallergie hebt, dan pas ik mijn menu moeiteloos voor je aan. Men vindt het hier ook normaal om er over te praten. Het lijkt net alsof dat moeilijker ligt in een gewoon, commercieel restaurant. Dan zie je iemand zelf een beetje rondpeuren in het gerecht en er de worteltjes naast leggen. Droevig eigenlijk."
Herman wisselt verder alert de vleesvervangers als rooktofu, af met een gevuld ei of een kaasgerecht: "Teveel aan sojabonen prikkelt de winderigheid maar."
Gebakken wordt principieel alleen in olijfolie en boter. Herman: "Veel restaurantkoks denken dat bakken in plantaardige olie gezond is vergeleken bij het gebruik van dierlijk vet, maar uit kostenbesparend oogpunt bakt men dan toch weer in goedkope zonnebloemolie. Terwijl dat nu juist weer een kankerverwekkend effect kan hebben."

Het liefst zou Her op zonne-energie koken, maar dat kan niet. Thuis heeft hij wèl zes meter sterk gesubsidieerd zonnepaneel op zijn dak laten installeren. "De elektriciteitsmeter vliegt terug, lollig om naar te kijken, hoor. Ik ben natuurlijk een absurde, inconsequente idealist. Want ik heb hier wel weer een professionele vaatwasser aangeschaft. Ik sta achter het vegetarisme, maar bekeringsdrang of dogmatiek is mij geheel vreemd. Voor het evenwicht eet ik ook wel eens een mooi scharrelvleesje of een kwarteltje. Zeg, je houd het stil, hoor!"

Vandaag is er een linzensoep vooraf en de hoofdmaaltijd behelst een weelderige rijst met kastanjechampignons in mosterdsaus, aangevuld met een couscousalade met munt en peterselie. Proteïne krijgen we in de vorm van gebakken seitan-hachee. Er ligt een mooie halve venkel bij, in de oven met kaas gegratineerd. Ik neem nog een supplement voor € 1,80 om de maximale eer te bewijzen aan Herman?s kookkunsten.

Zijn contactvorm blijft apart ("Een onwaarschijnlijk grandioze bestelling! Drie toetjes maar liefst!"), maar hij wordt op handen gedragen door zijn klanten. Dat hij vooral klassieke muziek draait, neemt men voor lief, dat men geacht wordt zelf bestek uit de bestekbak te pakken ook. Op tafel staan overigens ook eetstokjes, die frequent gebruikt worden. Dagelijkse eters stapelen als goede gewoonte zelf het vuile servies op ("Keurig, schatten!").

Her beschouwt het leven van de filosofische kant met een fascinatie voor de visie van Carlos Castaneda: "Ik ben me daardoor erg bewust van de extreme toevalligheden om me heen. Er zijn dagen dat iedereen met tientjes lijkt te betalen en dagen dat de twintigjes me om de oren vliegen. Ineens drinken er vijf, zes mensen bietensap en dan weer weken niemand. Soms neemt niemand soep en soms iedereen. Naar het waarom vragen is zinloos. Ik ervaar dat in een staat van toenemende verwondering."

"Ik kom voort uit een andere tijdsgeest," stelt Her. "Er was vroeger, ik praat over het begin van de tachtiger jaren, meer solidariteit, meer idealisme. Ook meer onderscheid tussen links en rechts, tussen progressief en conservatief. Het is allemaal diffuser geworden. Toen ging het om wij en zij. De polarisatie ligt nu tussen ik en zij. Het alternatieve veld is helemaal in eilandjes en netwerken opgesplitst en overal is de commercie door gedesemd. Ik heb me heel goed gerealiseerd dat ik zelf alleen maar kan werken vanuit het verlangen om een positieve, maatschappelijke betekenis te hebben. Door je met anderen bezig te houden vergeet je jezelf. Ik heb ook die discipline nodig van elke dag aan het werk. Anders verzand ik. De lage prijs is een bewuste overweging. Ik ben toch wel van genoeg is genoeg. Zo probeer ik mijn innerlijke vrede een beetje waar te maken. Ik koop een kraslot, hoor, af en toe. Ik wil me beschikbaar maken voor het fortuin, maar ik vrees dat ik toch weer kapot zal gaan aan het rottende schuldgevoel als ik onverhoopt een miljoen win!"
Hij lacht hartelijk. En dan weer ernstig: "Juist in de horeca ontmoet je soms klanten die slaaf geworden zijn van hun kapitaal. Die blasé verveeld en snobistisch naar de kaart turen en om wijnen vragen die ik niet heb. Ze leven in mallen, in voorgedrukte sjablonen, zoekend naar wie ze zijn aan de hand van wat ze hebben, nooit naar wat ze zijn. Daar heeft het transparante, het vormloze nooit een kans. Jammer."

Bij het afrekenen geef ik 40 cent fooi. "Kerel! Enorm!" omhelst Herman mij. "Nog vele jaren! Wat een uitzinnige tip!"
Morgen serveert Chez Val gepofte aardappel met zure room en een ratatouille, gestoofd van courgette, aubergine, ui, paprika en tomaat. Een mixje van rucola en veldsla ernaast met pijnboompitten en ontvelde reepjes warme paprika. Daar verheug ik me nu al op.